Tình hình Kinh tế xã hội tháng 9 và 9 tháng tỉnh Đắk Lắk năm 2024

Trong tháng 9 vừa qua, người dân miền Bắc chịu ảnh hưởng rất nặng nề do cơn bão số 3 (Yagi) gây ra. Cùng với nhân dân cả nước, Chính quyền và người dân tỉnh Đắk Lắk đã cùng chung tay chia sẻ nỗi đau mất mát con người và tài sản với người dân miền Bắc thông qua những chuyến hàng cứu trợ cùng với sự ủng hộ về vật chất, tinh thần đã thể hiện tấm lòng và tỉnh cảm của người dân Đắk Lắk. Đây là động lực to lớn giúp chúng ta vượt mọi trở ngại, khó khăn cùng nhau, vững bước xây dựng và phát triển Kinh tế - Xã hội.

Tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh 9 tháng năm 2024 nhìn chung ổn định, tốc độ tăng trưởng kinh tế tiếp tục phát triển; sản xuất vụ Đông – Xuân vượt kế hoạch đề ra, sản lượng các sản phẩm công nghiệp chủ yếu; huy động vốn đầu tư thực hiện, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng, tổng kim ngạch xuất khẩu, tổng thu NSNN tiếp tục tăng so với cùng kỳ năm 2023. Dịch bệnh trên người, cây trồng, vật nuôi được kiểm soát. Nhiều sự kiện văn hóa, lễ hội, thể thao diễn ra sôi nổi, đặc biệt là tỉnh đã tổ chức Lễ phát động phong trào thi đua đặc biệt chào mừng kỷ niệm 120 năm Ngày thành lập tỉnh Đắk Lắk, tổ chức thành công giải Giải Bóng chuyền nữ quốc tế “VTV9 - Bình Điền” lần thứ XIV – 2024, Lễ hội Sầu riêng Krông Pắc lần thứ 2 - năm 2024 góp phần đẩy mạnh quảng bá hình ảnh, tiềm năng, thế mạnh của tỉnh Đắk Lắk và thu hút khách du lịch đến tỉnh. Công tác an sinh xã hội được quan tâm, triển khai kịp thời các chế độ, chính sách cho người nghèo, người có công, đảm bảo đời sống người dân trên địa bàn tỉnh. Quốc phòng được tăng cường; chủ quyền, lãnh thổ, an ninh biên giới được giữ vững.

Bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn những tồn tại, hạn chế như: Một số dự án công nghiệp đang đầu tư dang dở, chưa đưa vào hoạt động theo tiến độ đề ra. Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp vẫn còn gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của kinh tế thế giới và trong nước có nhiều biến động, số lượng doanh nghiệp giải thể và tạm ngừng hoạt động còn nhiều. Thu tiền sử dụng đất đạt thấp, ảnh hưởng đến tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh và triển khai thực hiện các dự án đầu tư bằng ngân sách tỉnh. Thu hút đầu tư tuy có cải thiện nhưng chưa đạt yêu cầu đề ra. Việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội gặp nhiều khó khăn, vốn đầu tư hạ tầng kinh tế còn hạn chế. Hạ tầng số ở một số thôn vùng sâu, vùng xa chưa được phủ sóng di động 3G/4G, người dân không sử dụng được điện thoại thông minh, do đó khó khăn trong việc triển khai các nền tảng số. Các vụ vi phạm pháp luật, trật tự an toàn xã hội, vi phạm về lâm luật, tai nạn giao thông còn xảy ra trên một số địa bàn.

Kết quả đạt được của các ngành, lĩnh vực trong 9 tháng năm 2024 trên địa bàn tỉnh cụ thể như sau: 

A.TÌNH HÌNH KINH TẾ

Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) 9 tháng năm 2024 của tỉnh tăng 4,73% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng trưởng tích cực trong bối tình hình thế giới và trong nước tiếp tục có nhiều biến động đã ảnh hưởng đến hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của người dân và doanh nghiệp. Trong đó, khu vực dịch vụ tiếp tục là điểm sáng trong bức tranh kinh tế của tỉnh với mức đóng góp lớn nhất trong các khu vực. 

1.Tăng trưởng kinh tế

Tổng sản phẩm (GRDP) 9 tháng năm 2024 trên địa bàn toàn tỉnh (giá so sánh 2010) ước đạt 39.966,7 tỷ đồng, đạt 62,02% kế hoạch, tăng 4,73% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khu vực nông lâm nghiệp và thủy sản đạt 11.265,4 tỷ đồng, đạt 48,35% kế hoạch, tăng 4,81%, đóng góp 1,36 điểm phần trăm vào tốc độ tăng chung; Khu vực công nghiệp – xây dựng đạt 7.065,4 tỷ đồng, đạt 66,50% so kế hoạch, tăng 5,33%, đóng góp 0,94 điểm phần trăm; Khu vực dịch vụ đạt 19.764,7 tỷ đồng, đạt 70,84% kế hoạch, tăng 4,56%, đóng góp 2,26 điểm phần trăm; Thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm đạt 1.871,2 tỷ đồng, đạt 71,56% kế hoạch, tăng 3,82%, đóng góp 0,17 điểm phần trăm vào tốc độ tăng trưởng chung.

Bức tranh kinh tế 9 tháng năm 2024 cho thấy: Khu vực dịch vụ tiếp tục duy trì phát triển và có mức đóng góp lớn nhất 2,26 điểm phần trăm, với tốc độ tăng trưởng 4,56% so với cùng kỳ năm trước. Đây là điểm sáng trong bức tranh kinh tế của tỉnh 9 tháng năm 2024. Ngành hoạt động tài chính, ngân hàng và bảo hiểm tiếp tục có sự bứt phá khi thay thế ngành bán buôn bán lẻ trở thành ngành có đóng góp lớn nhất trong khu vực dịch vụ với 0,54 điểm phần trăm và tăng 8,71% so với cùng kỳ. Tiếp đến đó là ngành thông tin và truyền thông tăng 6,55%, đóng góp 0,32 điểm phần trăm. Ngành giáo dục và đào tạo tăng 4,74%, đóng góp 0,30 điểm phần trăm. Ngành hoạt động của Đảng cộng sản, tổ chức chính trị đã có vươn lên mạnh mẽ trong khu vực dịch vụ khi tăng 7,20% và đóng góp 0,28 điểm. Không ổn định và chịu nhiều tác động của nền kinh tế, ngành dịch vụ, lưu trú, ăn uống trong 9 tháng năm 2024 tiếp tục có dấu hiệu giảm dần khi chỉ đóng góp 0,25 điểm phần trăm, tăng 7,17% là do nhu cầu của người dân về ăn uống, du lịch tuy có tăng song biên độ tăng không lớn hơn so với thời điểm trước dịch Covid-19... Ở chiều ngược lại, ngành bán buôn, bán lẻ, sửa chữa mô tô, xe máy tiếp tục giảm 0,34% làm giảm 0,04 điểm phần trăm vào đóng góp chung, trong đó giảm mạnh nhất là nhóm hàng bán buôn (trừ ô tô, mô tô, xe máy và xe có động cơ khác) giảm 9,02%. Một số ngành có mức tăng trưởng thấp hơn mức tăng trưởng chung đó là ngành kinh doanh bất động sản chỉ tăng 3,29% đóng góp 0,16 điểm phần trăm là do thị trường bất động sản vẫn đang gặp rất nhiều khó khăn trong cơ chế, chính sách cũng như nguồn vốn đầu tư. Ngành y tế và hoạt động cứu trợ cũng chỉ tăng 3,57% so với cùng kỳ, đóng góp 0,06 điểm phần trăm; ngành nghệ thuật vui chơi giải trí tăng 2,79% và đóng góp 0,01 điểm...

Luôn duy trì ổn định về tăng trưởng (+4,81%), khu vực Nông, lâm nghiệp và thủy sản đứng ở vị trí thứ 2 trong đóng góp vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh 9 tháng năm 2024, đóng góp 1,36 điểm phần trăm. Trong đó, ngành nông nghiệp vẫn giữ vai trò chủ đạo với mức tăng 4,92%, đóng góp 1,29 điểm phần trăm, là do sản lượng nông sản tăng so với cùng kỳ. Hiện nay giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật vẫn đang ở mức khá cao và đã tác động đến chi phí và thu nhập của người sản xuất của khu vực này. 

Khu vực Công nghiệp – xây dựng mặc dù tăng 5,33% so với cùng kỳ năm trước song chỉ đóng góp 0,94 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng chung. Trong đó nổi bật nhất chính là ngành xây dựng khi đã có những chuyển biến tích cực trong việc giải ngân vốn và thi công các công trình xây dựng với mức tăng 5,57%, đóng góp 0,34 điểm phần trăm. Tuy nhiên, ngành công nghiệp lại có sự sụt giảm mạnh (- 4,95%) so với cùng kỳ năm trước là do ngành điện và khí đốt chiếm tỷ trọng lớn nhưng lại giảm 0,72% làm giảm 0,05 điểm phần trăm vào đóng góp chung là do hiện tượng Elnino làm cho các nhà máy thủy điện hoạt động không hết công suất. Bên cạnh đó, một số ngành trong ngành công nghiệp có mức tăng trưởng khá tốt như: Công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 14,20%, đóng góp 0,03 điểm phần trăm chủ yếu là do đóng góp của các sản phẩm từ nhóm thực phẩm (+14,40%), quần áo (+59,02%), đồ uống (+26,52%), các sản phẩm chế biến từ gỗ, tre, nứa (+45,99%)...Tiếp đến là ngành cung cấp nước và hoạt động xử lý rác thải tăng 14,32%, đóng góp 0,07 điểm là do hoạt động thu gom xử lý rác thải tăng 19,90%. Ngành khai khoáng tăng 14,04%, đóng góp 0,03 điểm phần trăm, do các công ty khác thác đá tăng năng suất nhằm phục vụ cho các công trình xây dựng.

Thuế sản phẩm và trừ trợ cấp sản phẩm tăng 3,82% so với cùng kỳ, đóng góp 0,17 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng chung.

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế (theo giá hiện hành): Giá trị tổng sản phẩm ước đạt 84.029,9 tỷ đồng, đạt 62,86% kế hoạch năm. Trong đó: Khu vực nông lâm nghiệp và thủy sản ước đạt 24.298,1 tỷ đồng, đạt 49,04% kế hoạch, chiếm 28,92% trong giá trị tổng sản phẩm; Khu vực công nghiệp - xây dựng đạt 16.851,5 tỷ đồng, đạt 72,60% so kế hoạch, chiếm 20,05%; Khu vực dịch vụ đạt 38.969,7 tỷ đồng, đạt 70,16% kế hoạch năm, chiếm 46,38%. Thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm đạt 3.910,6 tỷ đồng, đạt 72,66% kế hoạch năm, chiếm 4,65%.  

Cơ cấu kinh tế của tỉnh trong 9 tháng đã có những thay đổi mạnh khi mà tỷ trọng của khu vực Nông, lâm nghiệp và thủy sản giảm và tỷ trọng của khu vực Công nghiệp xây dựng lần đầu tiên tăng trên 20%. Khu vực Dịch vụ tiếp tục tăng tỷ trọng từ 1-2%. Đây là một tín hiệu hết sức phấn khởi khi mà mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa và hiện đại hóa của tỉnh đã và đang được triển khai mạnh mẽ trong quá trình thực hiện mục tiêu xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021-2025.

2. Tài chính

Nếu như cùng kỳ năm trước thu ngân sách nhà nước giảm mạnh thì 9 tháng năm nay thu ngân sách nhà nước đã có sự tăng trưởng khá (+10,83%), tỷ lệ thực hiện so với dự toán cao hơn hơn so với cùng kỳ, trong đó tăng mạnh nhất là thu nội địa. Chi ngân sách nhà nước đảm bảo chặt chẽ, tiết kiệm, hiệu quả trong khả năng cân đối ngân sách tỉnh. Ưu tiên nguồn lực cho chi đầu tư phát triển, đảm bảo kinh phí thực hiện các chính sách an sinh xã hội và phòng chống dịch bệnh trên người, trên gia súc, gia cầm. 

Thu ngân sách nhà nước: Tổng thu NSNN 9 tháng năm 2024 đạt 6.208.296 triệu đồng, bằng 88,69% dự toán HĐND tỉnh giao và bằng 73,04% dự toán TW giao, tăng 10,83% so với cùng kỳ năm trước, trong đó, một số khoản thu chính: Thu nội địa đạt 6.121.887 triệu đồng, đạt 88,28% dự toán TW và 72,62% dự toán HĐND tỉnh(1), tăng 11,27% so với cùng kỳ năm trước. Thu biện pháp tài chính đạt 1.375.206 triệu đồng, đạt 72,57% dự toán TW và 43,11% dự toán HĐND tỉnh, tăng 0,07% so với cùng kỳ năm trước. Thu thuế xuất, nhập khẩu đạt 76.264 triệu đồng, vượt 17,33% dự toán TW và vượt 8,95% dự toán HĐND tỉnh, giảm 19,76%.

Chi ngân sách nhà nước: Tổng chi ngân sách nhà nước địa phương 9 tháng năm 2024 thực hiện 16.041.002 triệu đồng, đạt 76,57% dự toán TW và đạt 70,40% dự toán HĐND tỉnh, tăng 12,10% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó chi thường xuyên đạt 10.123.921 triệu đồng, đạt 64,50% dự toán TW và đạt 63,21% dự toán HĐND tỉnh tăng 16,79%; chi đầu tư phát triển đạt 5.917.081 triệu đồng, vượt 20,81% dự toán TW và đạt 95,03% dự toán HĐND tỉnh, tăng 4,89% so với cùng kỳ năm trước.

2. Hoạt động ngân hàng

Trong 9 tháng năm 2024, hoạt động tiền tệ - ngân hàng tiếp tục ổn định, góp phần tích cực cho phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.

Tổng huy động vốn tính đến ngày 30/9/2024 ước đạt 97.000 tỷ đồng, tăng 16,68% so với đầu năm 2024 và tăng 21,41% so với cùng kỳ năm 2023; tổng dư nợ cho vay nền kinh tế ước đạt 156.700 tỷ đồng, tăng 3,21% so với đầu năm, tăng 10,33% so với cùng kỳ năm 2023. Dư nợ cho vay của Ngân hàng Chính sách Xã hội tỉnh ước đạt 7.974 tỷ đồng, chiếm 5,1% tổng dư nợ, với trên 207.700 khách hàng còn dư nợ.

......